Αντιοξειδωτικά (2/2)

Εάν υποθέσουμε ότι ο οργανισμός είναι μια μηχανή, τότε τα αντιοξειδωτικά (antioxidants) είναι το υλικό που χρειάζεται για να συνεχίσει να  λειτουργεί. Ακριβώς όπως και κάθε άλλη μηχανή, μπορεί να σταματήσει να λειτουργεί  εξαιτίας ενός μικρού προβλήματος όπως είναι η σκουριά. Στον ανθρώπινο οργανισμό, η σκουριά παίρνει τη μορφή της οξείδωσης, η οποία επέρχεται όταν το σώμα κατακλύζεται με περίσσιο οξυγόνο.

Αν και το σώμα χρειάζεται το οξυγόνο για να επιβιώσει, το υπερβολικό οξυγόνο από καλό πράγμα μπορεί να γίνει επιβλαβές. Όταν απορροφάται από τον οργανισμό υπερβολικό οξυγόνο, τότε αρχίζει να επηρεάζει τα κύτταρα που αποτελούν τα όργανά μας και εν συνεχεία μπορεί να προκαλέσει την ανάπτυξη διαφόρων ασθενειών και παθήσεων. Η έκθεση σε χαμηλά ή φυσιολογικά επίπεδα οξυγόνου βελτιώνει την αντιοξειδωτική άμυνα του ανθρώπινου οργανισμού. Οι bodybuilders έχουν αυξημένες ανάγκες για αντιοξειδωτικά προερχόμενα από τις βιταμίνες και τα μέταλλα, λόγω της αυξημένης ενέργειας που δαπανούν και της απώλειας μυϊκού ιστού που υφίστανται κατά τη διάρκεια της έντονης προπόνησης με βάρη.

Η αφυδάτωση, το άγχος, η κακή διατροφή και η έντονη άσκηση μπορούν να συμβάλουν στη συσσώρευση των ελεύθερων ριζών στο σώμα. Αν και ένα ορισμένο ποσό των ελεύθερων ριζών μπορεί πραγματικά να είναι χρήσιμο, μεγάλες ποσότητες μπορεί να προκαλέσουν βλάβη, ιδιαίτερα σε περιόδους που το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος έχει ήδη αποδυναμωθεί.

Σε αυτό το σημείο ο ρόλος των αντιοξειδωτικών είναι πολύ σημαντικός για το bodybuilding. Είναι ουσιαστικά ο μόνος τρόπος για να εξασφαλίσετε, ότι το σώμα σας θα καταστρέψει τις ελεύθερες ρίζες και θα προλάβει κάποια ασθένεια. Η πρόληψη των ασθενειών σας  εξασφαλίζει, ότι θα συνεχίσετε απερίσπαστοι το πρόγραμμα διατροφής και την προπόνησή σας.  

Τα αντιοξειδωτικά περιλαμβάνουν μια σειρά από βιταμίνες μέταλλα και άλλα θρεπτικά συστατικά, όπως βιταμίνη C, η βιταμίνη Ε, το σελήνιο, η βήτα-καροτίνη, ο ψευδάργυρος, το άλφα-λιποϊκό οξύ,  το πράσινο τσάι κ.ά.

Η βήτα-καροτίνη συμβάλλει στην προστασία από βλάβη του μυϊκού  ιστού, που προκαλείται από την άσκηση. Πηγές βήτα-καροτίνης είναι οι γλυκοπατάτες, το σπανάκι, το κολοκύθι, τα βερίκοκα και οι κολοκύθες.

  

Η βιταμίνη C ενισχύει την απορρόφηση του σιδήρου από τον οργανισμό, βοηθά στην αποκατάσταση των συνδετικών ιστών και εξουδετερώνει τις ελεύθερες ρίζες. Καλές πηγές βιταμίνης C είναι τα εσπεριδοειδή, οι πατάτες, οι πιπεριές, οι ντομάτες, οι φράουλες, τα μήλα κ.ά.

 

Η βιταμίνη Ε ενισχύει την κυκλοφορία του αίματος, βοηθάει στην πρόληψη του σχηματισμού ελεύθερων ριζών και προστατεύει από τις βλάβες των ιστών, ως αποτέλεσμα της έντονης άσκησης. Πηγές της βιταμίνης Ε είναι τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα αβοκάντο, οι ελιές, το ελαιόλαδο, τα αμύγδαλα, τα φιστίκια, τα καρύδια κ.ά.

Ωστόσο, ακόμη και αν διατηρούμε μια ισορροπημένη, υγιεινή διατροφή, ασκούμαστε τακτικά και ακολουθούμε ένα σχετικά υγιή τρόπο ζωής, αυτό δεν εξασφαλίζει ότι λαμβάνουμε τα απαραίτητα αντιοξειδωτικά από τα τρόφιμα που καταναλώνουμε. Σε αυτό το σημείο μπορούμε να επωφεληθούμε από τη χρήση των αντιοξειδωτικών συμπληρωμάτων. Με τη λήψη απλών μέτρων για τη διατήρηση της υγείας μας και την αποφυγή βλαβερών τοξινών (κάπνισμα, αλκοόλ), μπορούμε να βελτιώσουμε σημαντικά τη συνολική ποιότητα της ζωής μας. Οι περισσότεροι από εμάς γνωρίζουν τα οφέλη της διατροφής και της άσκησης, ενώ τα τελευταία χρόνια οι μελέτες έχουν αποδείξει τη σημασία των αντιοξειδωτικών για την υγεία μας. Όμως πολλοί bodybuilders δεν έχουν δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην παρουσία αντιοξειδωτικών στη διατροφή τους, αν και θα έπρεπε.

Ένα φυσικό αντιοξειδωτικό συμπλήρωμα μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη των ασθενειών, την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, ακόμη και να επιβραδύνει τις επιπτώσεις της γήρανσης του οργανισμού. Λαμβανόμενα στην κατάλληλη ποσότητα, τα αντιοξειδωτικά έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν τη συχνότητα εμφάνισης των ηλιακών εγκαυμάτων, βοηθούν στην αύξηση της δύναμης και της αντοχής, ενισχύουν την όραση και σε ορισμένες περιπτώσεις τη μνήμη.

Η λήψη ενός αντιοξειδωτικό συμπληρώματος που προλαμβάνει τις βλάβες από την οξείδωση, μπορεί να είναι το πιο σημαντικό βήμα που μπορείτε να πάρετε για να ζήσετε μια υγιή ζωή, να αισθάνεστε καλύτερα από ποτέ και να μεγιστοποιήσετε τα μυϊκά σας κέρδη.

Αντιοξειδωτικά (1/2)

Ως αποτέλεσμα της έντονης προπόνησης, όλες οι οξειδωτικές διαδικασίες αυξάνονται, τόσο στην αερόβια όσο και στην αναερόβια άσκηση. Το μέγεθος των αυξήσεων αυτών εξαρτάται από την ένταση και το είδος της άσκησης. Επίσης, πολλοί ερευνητές υποστηρίζουν, ότι η οξείδωση των μυών που εμπλέκονται στην άσκηση μπορεί να οδηγήσουν στον τερματισμό της μυϊκής προσπάθειας. Υπό το πρίσμα αυτών των απόψεων, οι ερευνητές προτείνουν, ότι η χρήση αντιοξειδωτικών συμπληρωμάτων (antioxidant supplements) μπορεί να εξασφαλίσει τη μείωση της βλάβης των ιστών, τη μείωση του πόνου, τη βελτίωση των αθλητικών επιδόσεων, ακόμα και παράταση της διάρκεια ζωής. Αλλά το ερώτημα που τίθεται είναι: χρειαζόμαστε οπωσδήποτε τα συμπληρώματα διατροφής για να μας προστατεύουν από την οξειδωτική βλάβη ή ο οργανισμός μας μπορεί να αντιμετωπίσει μόνος του την οξειδωτική διαδικασία μέσω της ομοιόστασης;

Οι ελεύθερες ρίζες καταστρέφουν τα κύτταρα

Όσον αφορά στην αντιοξειδωτική ομοιόσταση, το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας σχετίζεται με τα ενδογενή αντιοξειδωτικά ένζυμα και την προσαρμογή τους σε μορφές αερόβιας άσκησης. Από τις έρευνες αυτές, συνάγεται, ότι τα άτομα που κάνουν έντονη αερόβια άσκηση, έχουν αυξημένες ενδογενείς συγκεντρώσεις αντιοξειδωτικών ενζύμων και / ή αυξημένη αντιοξειδωτική δραστηριότητα σε σύγκριση με τα άτομα που δεν ασκούνται. Όπως το σώμα προσαρμόζεται στις απαιτήσεις της έντονης προπόνησης με την αύξηση της πυκνότητας των μιτοχονδρίων, την αύξηση του καρδιακού ρυθμού κλπ., με τον ίδιο τρόπο προστατεύεται από την αυξημένη ποσότητα οξυγόνου που παραδίδεται και χρησιμοποιείται από τους μύες. Η αύξηση της πυκνότητας των μιτοχονδρίων (υπάρχουν δηλ. περισσότερα μιτοχόνδρια ανά μυ) στους αθλούμενους και η αύξηση των αντιοξειδωτικών ενζύμων που βρίσκονται στο εσωτερικό των μιτοχονδρίων, είναι ο λόγος που η αντιοξειδωτική δραστηριότητα είναι αυξημένη στους αθλητές αντοχής. Το επόμενο ερώτημα είναι: τα αυξημένα αντιοξειδωτικά ένζυμα είναι αρκετά ώστε να αντιμετωπίσουν τις αυξημένες ελεύθερες ρίζες;

Σε πολλές μελέτες, η δραστηριότητα των αντιοξειδωτικών ενζύμων εμφανίζεται αυξημένη  στους μύες των αθλητών αντοχής. Επιπλέον, τα επίπεδα της αντιοξειδωτικής γλουταθειόνης αυξάνονται ως αντίδραση στην έντονη άσκηση, ενώ η οξειδωτική βλάβη μειώνεται σε σύγκριση με τους αγύμναστους ανθρώπους. Αν και αυτό δείχνει ότι τα άτομα που αθλούνται έχουν καλύτερη αντιοξειδωτική προστασία από τους αγύμναστους, δεν μπορούμε να πούμε ότι τα αυξημένα επίπεδα αντιοξειδωτικών ουσιών προστατεύουν επαρκώς τους μύες από τις ελεύθερες ρίζες. Ούτε είναι σίγουρο ότι όλοι οι αθλητές θα αποκτήσουν τον ίδιο βαθμό αντιοξειδωτικής προστασίας. Δεδομένου ότι η δραστηριότητα των ενζύμων λαμβάνει χώρα κυρίως στις μυϊκές ίνες βραδείας συστολής παρά στις ίνες ταχείας συστολής, οι αθλητές με μεγαλύτερο ποσοστό ινών ταχείας συστολής όπως οι bodybuilders, οι δρομείς μικρών αποστάσεων και οι αρσιβαρίστες πιθανόν να είναι πιο ευαίσθητοι στη ζημιά, που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες.

Τα αντιοξειδωτικά καταπολεμούν τις ελεύθερες ρίζες

Αν και η αντιοξειδωτική ικανότητα του σώματος αυξάνεται με την προπόνηση, φαίνεται ότι ακόμη και η αύξηση αυτή συχνά δεν επαρκεί για να εξουδετερώσει την δραστηριότητα των ελευθέρων ριζών που δημιουργούνται από τη σκληρή άσκηση. Είναι σαφές ότι, ανάλογα με το είδος της άσκησης, ο σχηματισμός ελεύθερων ριζών μπορεί να υπερισχύσει της ικανότητα του σώματος να προστατεύσει τον εαυτό του, ακόμα και στην περίπτωση γυμνασμένων ανθρώπων. Στην περίπτωση αυτή, είναι απαραίτητο να αυξηθεί η πρόσληψη αντιοξειδωτικών συστατικών από εξωγενείς πηγές όπως η τροφή.

Το επόμενο κρίσιμο ερώτημα είναι, κατά πόσον θα βοηθήσει η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε αντιοξειδωτικά; Είναι επαρκείς οι τροφές για να καλυφθούν οι πρόσθετες αντιοξειδωτικές ανάγκες των αθλητών και κατά πόσον είναι απαραίτητη η επιπλέον πρόσληψη αντιοξειδωτικών μέσω συμπληρωμάτων; Δεδομένου ότι η έντονη προπόνηση οδηγεί σε εξάντληση του μυϊκού ιστού και των συγκεντρώσεων στο πλάσμα των αντιοξειδωτικών όπως το συνένζυμο Q10 ή οι βιταμίνες C και Ε, η εξάντληση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη αντιοξειδωτική άμυνα. Η εξάντληση των αποθεμάτων αντιοξειδωτικών είναι εμφανής ακόμη και σε εκείνους τους αθλητές που κάνουν μια ισορροπημένη διατροφή. Ως εκ τούτου, η τροφή δεν μπορεί να παρέχει επαρκείς ποσότητες αντιοξειδωτικών στους αθλητές. Η αύξηση της συγκέντρωσης αντιοξειδωτικών στο πλάσμα μέσω της κατανάλωσης συμπληρωμάτων, μπορεί να βοηθήσει τους αθλητές, να ενισχύσουν την ενδογενή αντιοξειδωτική ικανότητα του οργανισμού και να μειώσουν τη ζημιά που προκύπτει από την επίπονη άσκηση. Βέβαια τα αντιοξειδωτικά και γενικά τα θρεπτικά συστατικά φαίνεται να απορροφώνται καλύτερα και να παρέχουν μεγαλύτερο όφελος όταν καταναλώνονται ως μέρος ολόκληρων τροφίμων, αλλά όταν η πρόσληψη τροφής είναι ανεπαρκής σε αντιοξειδωτικά, τα συμπληρώματα γίνονται απαραίτητα.

Λιποδιαλύτες (3/3)

Είμαι σίγουρος ότι βλέποντας μια διαφήμιση προϊόντος απώλειας βάρους, έχετε αναρωτηθεί πολλές φορές: Άραγε αυτά τα πράγματα δουλεύουν; Στην πραγματικότητα, ναι, δουλεύουν. Αλλά είναι μόνο ένα μικρό μέρος της διαδικασίας. Για να χάσετε το περιττό λίπος απαιτείται εντατική άσκηση για μεγάλο χρονικό διάστημα και καθαρή διατροφή. Ένα καλό συμπλήρωμα όμως, μπορεί να κάνει τη διαφορά όταν θέλετε να χάσετε και τα τελευταία κιλά σωματικού λίπους. Και σε έναν τομέα της βιομηχανίας που ακολουθεί πάντα την εξέλιξη της επιστήμης της διατροφής, τα συμπληρώματα καύσης λίπους (ονομάζονται επίσης θερμογενετικά επειδή βοηθούν το σώμα να καίει περισσότερες θερμίδες) σήμερα μπορούν  να κάνουν περισσότερα από το να καίνε λίπος. Αυξάνουν την ενέργεια, βελτιώνουν τη διάθεση και να σας κάνουν πιο δυνατό στο γυμναστήριο. Παρακάτω παρουσιάζονται διάφοροι τύποι  προϊόντων απώλειας βάρους, που πρέπει να έχετε υπ’ όψη σας.

Λιποδιαλύτες (fat burners): Η λιπόλυση είναι η διαδικασία της απελευθέρωσης του λίπους από τα λιποκύτταρα. Επομένως, όπως μπορείτε να φανταστείτε, οι λιποτροπικοί παράγοντες είναι συμπληρώματα που πρέπει να έχετε, όταν προσπαθείτε να χάσετε βάρος. Όταν το λίπος καίγεται για ενέργεια, τα λιποκύτταρα συρρικνώνονται και φαίνεστε πιο αδύνατος. Η καφεΐνη είναι το συνηθέστερο συστατικό για την αύξηση της λιπόλυσης. Δημοφιλείς είναι επίσης η γιοχιμπίνη, η φορσκολίνη (η οποία υποτίθεται ότι αυξάνει και την έκκριση τεστοστερόνης) και η συνεφρίνη. Τα συστατικά αυτά δεν είναι μόνο δημοφιλείς λιποδιαλύτες, αλλά επίσης παρέχουν γρήγορη ενέργεια και ενισχύουν την αυτοσυγκέντρωση και την απόδοση στην προπόνηση.

 Λιποτροπικά: Η απελευθέρωση του λίπους από τα λιποκύτταρα δεν είναι αρκετή. Αν αυτό το λίπος δεν καεί, θα παραμείνει στην κυκλοφορία του αίματος και θα καταλήξει πάλι αποθηκευμένο. Αυτό βεβαίως είναι κακό. Αυτός είναι ο λόγος, που τα λιποτροπικά όπως η καρνιτίνη είναι απαραίτητα. Η καρνιτίνη βοηθάει στη μεταφορά του λίπους στα μιτοχόνδρια των μυικών κυττάρων, εκεί όπου στη συνέχεια καίγονται και εξαφανίζονται ανεπιστρεπτί. Συχνά συναντάμε λιποτροπικά σκευάσματα με καρνιτίνη και άλλους λιποτροπικούς παράγοντες όπως η χολίνη, η ινοσιτόλη, η μεθειονίνη, η λεκιθίνη, λινολεϊκό και λινολενικό οξύ, που συμβάλλουν στον μεταβολισμό του λίπους.

Διεγέρτες του θυρεοειδούς (thyroid boosters): Ο θυρεοειδής αδένας παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στο σώμα σας. Παράγει τις θυρεοειδικές ορμόνες που αυξάνουν το μεταβολισμό. Και η ενίσχυση του μεταβολισμού είναι ιδιαίτερα επιθυμητή, όταν θέλουμε να χάσουμε βάρος.  Δύο από τους πιο αποτελεσματικούς διεγέρτες του θυρεοειδούς είναι η Bacopa monniera και η φορσκολίνη.

Έλεγχος της όρεξης: Αυτή η κατηγορία των συστατικών αποτελεί ένα μέσο αλλαγής της επιθυμίας σας για φαγητό. Αν κάνετε καθαρή διατροφή για να χάσετε λίπος, δύο πράγματα που πρέπει να ξεπεράσετε είναι οι «λιγούρες» και η «διαμαρτυρία» της κοιλιάς λόγω της πείνας.  Αν καταργήσετε τις επιπλέον θερμίδες από τη διατροφή σας, μπορεί να αισθάνεστε πεινασμένοι. Ευτυχώς, υπάρχουν συμπληρώματα που βοηθούν στον έλεγχο της όρεξης. Τέτοια είναι η γλυκομαννάνη, η φαινυλαιθυλαμίνη και το 5-HTP. Αυτά θα κρατήσουν σε ένα υγιές επίπεδο την όρεξη και θα υποστηρίξουν την απώλεια λίπους.

Μεταβολισμός: Καμία ορμόνη δεν παίζει σημαντικότερο ρόλο στο να παραμείνουμε σε φόρμα από την ινσουλίνη. Όταν τρώτε ένα γεύμα πλούσιο σε υδατάνθρακες, τα επίπεδα ινσουλίνης αυξάνονται, η καύση λίπους αμβλύνεται και το σώμα σας αρχίζει ενστικτωδώς να αποθηκεύει λίπος. Για όσους αρνούνται να ακολουθήσουν διατροφή χαμηλή σε υδατάνθρακες, υπάρχουν συστατικά που υποστηρίζουν τα υγιή επίπεδα σακχάρου στο αίμα εντός του φυσιολογικού εύρους, όπως το Α-λιποϊκό οξύ, το εκχύλισμα κανέλας, το χρώμιο και η εβοδιαμίνη.

Τονωτικά της διάθεσης: Αν έχετε κάνει ποτέ δίαιτα περιορισμένων θερμίδων, τότε μάλλον θα θυμάστε ότι νιώθατε έλλειψη καλής διάθεσης. Αν δεν το θυμάστε, ο σύντροφός σας το θυμάται σίγουρα. Ευτυχώς, οι κατασκευαστές συμπληρωμάτων το έχουν κατανοήσει αυτό, και αυτός είναι ο λόγος που στα  προϊόντα τους περιλαμβάνονται συστατικά που ενισχύσουν την ψυχική ευεξία. Η καφεΐνη είναι ένα τέτοιο συστατικό. Άλλα τονωτικά της διάθεσης είναι η φαινυλαιθυλαμίνη και η τυροσίνη.

Διουρητικά (diuretics): Το ποσοστό του λίπους σας μπορεί να είναι μικρό, αλλά αν κρατάτε πολύ νερό κάτω από το δέρμα σας, δεν θα έχετε την εμφάνιση των μυών που διαθέτουν οι υψηλού επιπέδου bodybuilders και τα μοντέλα fitness. Μπορεί να μην θέλετε να κρατήσετε για πολύ μια "στεγνή" εμφάνιση, αλλά είναι πολλοί αυτοί που το θεωρούν απαραίτητο, πχ. στην παραλία. Σε αυτό το σημείο ένα συμπλήρωμα με διουρητικά συστατικά μπορεί να βοηθήσει. Με τα φυσικά διουρητικά θα ξεφορτωθείτε μέρος του νερού που βρίσκεται κάτω από το δέρμα. Τα δημοφιλέστερα συμπληρώματα περιλαμβάνουν πικραλίδα (dandelion, taraxacum officianalis) και κουμαριά (uva ursi).

Θερμογενετικά (thermogenics): Η πιο κοινή θερμογενετική ουσία είναι η καφεΐνη. Όπως είναι αποδεδειγμένο, η καφεΐνη είναι και λιποδιαλυτική, μειώνει την πείνα, βελτιώνει τη διάθεση και αυξάνει τα επίπεδα αντοχής. Η καφεΐνη έχει πολλά θετικά , τα οποία είναι ο λόγος που περιλαμβάνεται στους περισσότερους λιποδιαλύτες.  Το πράσινο τσάι είναι ένα άλλο δημοφιλές συμπλήρωμα. Η δραστική του ουσία, η επιγαλλοκατεχίνη (EGCG), αυξάνει την καύση των θερμίδων. Δύο άλλες θερμογενετικές ουσίες είναι η συνεφρίνη (προέρχεται από τον ανανά) και η καψαϊκίνη (από την πιπεριά).

Λιποδιαλύτες (2/3)

Στο θέμα της απώλειας λίπους υπεισέρχονται πολλοί παράγοντες. Το κλειδί για την επιτυχία δεν βρίσκεται μόνο στη διατροφή και τη συμπλήρωσή της με έναν καλό λιποδιαλύτη. Τα γενετικά χαρακτηριστικά μαζί με της διατροφή και την προπόνηση είναι εξίσου σημαντικά όταν προσπαθείτε να χάσετε και το τελευταίο ίχνος λίπους από τη μέση σας. Όλοι γενικά εμπίπτουμε σε 3 κατηγορίες σωματότυπων, αν και πολλοί άνθρωποι είναι ένας συνδυασμός 2 τύπων.

Frank Zane: Εκτομορφικός

Οι εκτομορφικοί (ectomorphs) χαρακτηρίζονται από τη μακριά, λεπτή δομή του σώματός τους. Είναι γνωστοί για τη δυσκολία τους να προσθέσουν μυϊκή μάζα. Ωστόσο, ο Θεός τους χαμογέλασε στο θέμα της απώλειας λίπους δωρίζοντάς τους αξιοζήλευτα υψηλό μεταβολισμό. Ο οργανισμός τους είναι πολύ αποτελεσματικός στο να καίει θερμίδες και να μένει αδύνατος όλο το χρόνο. Εάν έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί το κοκκαλιάρικο αδερφάκι σας καταβροχθίζει τα σάντουιτς χωρίς να παίρνει κιλό, τώρα ξέρετε γιατί. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εκτομορφικού bodybuilder είναι ο Frank Zane. Για εκείνους από εσάς που εμπίπτετε στην κατηγορία των εκτομορφικών, οι λιποδιαλύτες μπορούν να σας βοηθήσουν, αλλά δεν είναι απαραίτητοι για να επιτευχθεί ένα χαμηλό ποσοστό σωματικού λίπους.

Οι μεσομορφικοί (mesomorphs) είναι προικισμένοι με φαρδείς ώμους και στενή μέση. Προσθέτουν μυϊκή μάζα εύκολα και τα σώματά τους έχουν ένα ωραίο σχήμα V. Ο μεταβολισμό τους είναι πιο αργός από των εκτομορφικών, αλλά με επιπλέον αερόβια άσκηση και προσεκτική δίαιτα, μπορούν να μειώσει το λίπος τους  σχετικά εύκολα. Πολλοί κορυφαίοι bodybuilders όπως ο Nasser Εl-Sonbaty και o Gunter Schlierkamp εμπίπτουν στην κατηγορία αυτή. Αν θεωρείτε τον εαυτό σας μεσομορφικό, οι λιποδιαλύτες θα μπορούσαν να κάνουν τη διαδικασία απώλειας  λίπους πιο εύκολη.

Οι ενδομορφικοί (endomorphs) χαρακτηρίζονται από μεγάλα οστά, φαρδιά μέση και γοφούς. Έχουν, επίσης, σχετικά κοντά χέρια και πόδια. Οι περισσότεροι από τους κορυφαίους powerlifters στον κόσμο είναι ενδομορφικοί, γιατί τα κοντά τους άκρα τους επιτρέπουν μικρότερο εύρος κίνησης. Προσθέτουν μύες εύκολα, αλλά ο αργός μεταβολισμός προσθέτει σημαντικό ποσοστό λίπους. Οι ενδομορφικοί χρειάζονται κάθε βοήθεια που θα μπορούσαν να πάρουν, όταν πρόκειται για την απώλεια λίπους και θα επωφεληθούν πολύ από τους λιποδιαλύτες.

Γενικά υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί να είναι προδιατεθειμένοι σε μια άλιπη σωματική διάπλαση. Αν δεν είστε από αυτούς, πρέπει να κατανοήσετε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του σωματότυπού σας και ανάλογα να σχεδιάσετε το πρόγραμμά σας για την απώλεια του λίπους.

Ένταση: Οι λιποδιαλύτες είναι γνωστοί για την ένταση που προσφέρουν όταν είστε στο γυμναστήριο. Τι σημαίνει αυτό; Όσος και αν είναι ο όγκος της προπόνησής σας οι λιποδιαλύτες σας δίνουν την αυτοσυγκέντρωση και την ένταση, ώστε να συνεχίσετε. Ωστόσο, ό, τι ανεβαίνει πρέπει και να κατέβει. Όσο  μεγαλύτερη η απόδοση και η ένταση στο γυμναστήριο, τόσο μεγαλύτερη και η κόπωση μετά την προπόνηση και μακρύτερος ο χρόνος αποκατάστασης. Αν σκοπεύετε να χρησιμοποιήσετε λιποδιαλύτες πριν την προπόνηση, θα πρέπει να είστε βέβαιος, ότι μετά θα έχετε αρκετό χρόνο για να ξεκουραστείτε και να ανακτήσετε τις δυνάμεις σας. Τίποτα δεν προσφέρει καλύτερη αποκατάσταση από έναν καλό ύπνο το βράδυ.

Τα διεγερτικά αυξάνουν την νοητική εγρήγορση και σας επιτρέπουν να μείνετε ξύπνιοι περισσότερο. Αυτό ακούγεται ωραίο, έτσι; Τελειώνουμε τη δουλειά γύρω στις 17:00, παίρνουμε ένα διεγερτικό και μπορούμε να γλεντάμε όλη τη νύχτα! Ωστόσο η αλήθεια είναι, ότι αν στερηθείτε τον ύπνο, εμποδίζετε τη φυσική διαδικασία αποκατάστασης του σώματός σας. Επιπλέον, δεν θα μπορέσετε να συνεχίσετε για πολύ αυτόν τον τρόπο ζωής, διότι το σώμα σας θα αρχίσει να παράγει σε μεγάλες ποσότητες την κορτιζόλη, καταβολική ορμόνη η οποία διασπά το μυϊκό ιστό, ώστε να βοηθήσει το σώμα να αντεπεξέλθει. Ο βαθύς, άνετος ύπνος επιτρέπει την απελευθέρωση της αυξητικής ορμόνης, η οποία εκτελεί λειτουργίες, όπως η παροχή βοήθειας για την επισκευή του κατεστραμμένου μυϊκού ιστού. Ο μέσος άνθρωπος χρειάζεται περίπου 8 ώρες ύπνου κάθε βράδυ. Οι bodybuilders μπορεί να χρειαστούν λίγο περισσότερο. Έτσι, εάν είστε κουρασμένοι, μη ζορίζεστε άλλο, πάρτε έναν υπνάκο! Οι λιποδιαλύτες ενισχύουν τα επίπεδα ενέργειας μόνο προσωρινά, γι’αυτό φροντίστε να ξεκουράζεστε αρκετά.

Νερό: Οι περισσότεροι λιποδιαλύτες έχουν ήπια διουρητική δράση στον οργανισμό, δηλαδή το σώμα σας τείνει να χάσει νερό. Θα πρέπει λοιπόν να προσπαθήσετε να αυξήσετε την κατανάλωση νερού προκειμένου να αντισταθμιστεί η απώλεια νερού. Το νερό παίζει σημαντικό ρόλο στη μεταφορά θρεπτικών συστατικών στους μύες και αποβάλλει τα περιττά στοιχεία από το σώμα. 2-3 λίτρα νερού την ημέρα αρκούν για τους περισσότερους αθλητές. Αν παίρνετε κάποιον λιποδιαλύτη, θα πρέπει να πίνετε περισσότερα από 8 ποτήρια νερό. Αυτό είναι το ελάχιστο που χρειάζεται, ώστε να δουλέψει το συμπλήρωμα. Προτείνω τη λήψη 3-4 λίτρων νερού. Με αυτόν τον τρόπο, οι μύες σας θα παραμείνουν ενυδατωμένοι. Πίνετε άφθονο νερό!

Όσοι από εσάς είστε αρχάριοι στους λιποδιαλύτες, αρχίστε με την ελάχιστη δόση, προκειμένου να αξιολογήσετε την ανοχή του οργανισμού σας σε αυτά τα συμπληρώματα. Επειδή οι λιποδιαλύτες είναι ισχυρά συμπληρώματα, η υπερβολική χρήση μπορεί να φέρει αρνητικά αποτελέσματα. Μερικοί άνθρωποι μπορούν να πάρουν τη μέγιστη δοσολογία, αλλά για τους άλλους η λήψη μιας δόσης δύο φορές την ημέρα είναι αρκετή. Οι λιποδιαλύτες  αυξάνουν επίσης τον καρδιακό ρυθμό. Μην παίρνετε, αν έχετε ήδη υψηλή αρτηριακή πίεση. Το σώμα σας έχει τη ικανότητα να προσαρμόζεται στη χρήση λιποτροπικών. Με την πάροδο του χρόνου, οι διεγερτικές επιδράσεις τους θα μειωθούν, επειδή το σώμα σας θα έχει συνηθίσει σε αυτά. Η λύση δεν είναι να αυξήσετε την δόση, αλλά να σταματήσετε για 1-2 εβδομάδες. Ανάλογα με την ανοχή σας, μπορείτε να κάνετε κύκλους, όπως 3 εβδομάδες μέσα, 1 έξω ή 2 εβδομάδες μέσα, 2 έξω.

Η συμπλήρωση της διατροφής σας με προϊόντα απώλειας βάρους, μπορεί να κάνει την προσπάθειά σας για ένα καλύτερο σώμα ευκολότερη. Ωστόσο, βεβαιωθείτε ότι η δίαιτα και η προπόνησή σας είναι συνεπείς με το στόχο σας για απώλεια λίπους. Το κλειδί είναι να φτιάξετε ένα πρόγραμμα και να επιμείνετε σε αυτό. Η επίτευξη του σώματος που θέλετε μπορεί να πάρει χρόνο. Εάν είστε πρόθυμοι να εργαστείτε σκληρά, τα αποτελέσματα θα σας ανταμείψουν!

Λιποδιαλύτες (1/3)

Το θέμα των προϊόντων απώλειας βάρους (στο εξής λιποδιαλύτες) είναι ένα πολύπλοκο θέμα. Η επιτυχία των προσπαθειών σας να χάσετε το περιττό λίπος εξαρτάται από το πώς θα χρησιμοποιήσετε αυτά τα ισχυρά συμπληρώματα σε συνδυασμό πάντα με το πρόγραμμα προπόνησης και κυρίως με τη διατροφή σας. Ανάλογα με το αν είστε πειθαρχημένοι στο πρόγραμμα της διατροφής σας, οι λιποδιαλύτες (fat burners) μπορούν να σας βοηθήσουν πολύ  στην επίτευξη μιας «καθαρής» και στεγνής σωματικής διάπλασης, αλλά μπορούν επίσης και να σας απογοητεύσουν. Πολλοί άνθρωποι ανά τον κόσμο ξοδεύουν εκατομμύρια για τα προϊόντα αδυνατίσματος κάθε χρόνο, αλλά οι μισοί από αυτούς παραμένουν υπέρβαροι. Σκεφτείτε το λίγο, αν ήταν τόσο εύκολο να ρίξουμε το λίπος, όλοι θα ήμασταν «κομμένοι» και στεγνοί σαν τους επαγγελματίες της IFBB.

Oι λιποδιαλύτες  περιέχουν μείγματα συστατικών που έχουν σχεδιαστεί για να συμβάλουν στην προώθηση της λιπόλυσης (η καύση του λίπους ώστε να χρησιμοποιηθεί ως ενέργεια). Διεγείρουν επίσης το κεντρικό νευρικό σύστημα του σώματος, και αυτός είναι ο λόγος που οι χρήστες αισθάνονται μια νοητική εγρήγορση ή νευρικότητα όταν λαμβάνουν ένα λιποδιαλύτη με διεγερτικά.

Τα περισσότερα από τα προϊόντα που διατίθενται σήμερα στην αγορά περιέχουν περίπου τα ίδια συστατικά. Μπορεί βέβαια να υπάρχουν  παραλλαγές σε κάθε μείγμα, αλλά όλα αυτά εξυπηρετούν τον ίδιο σκοπό: να βοηθήσουν στη μείωση του σωματικού λίπους. Θα προσπαθήσουμε να ξεκαθαρίσουμε κάποιες συνήθεις παρανοήσεις και να παράσχουμε κάποιες χρήσιμες οδηγίες για τη χρήση των λιποδιαλυτών.

«Ο Κίτσος μείωσε την περιφέρεια της μέσης του από 90εκ. σε 60εκ. και από τα 100 κιλά έπεσε στα 80 γραμμωμένα κιλά σε μόλις 2 μήνες» Πόσο συχνά βλέπετε διαφημίσεις όπως αυτή σε περιοδικά fitness ή bodybuilding; Δεν ακούγεται πολύ καλό για να είναι αληθινό; Οι διαφημιστές έχουν ένα μοναδικό τρόπο να κάνουν την απώλεια λίπους να φαίνεται πολύ απλή υπόθεση. «Πάρτε αυτό και θα αποκτήσετε γραμμωμένους κοιλιακούς σε χρόνο μηδέν!»

Οι διαφημίσεις είναι συχνά παραπλανητικές

Η αλήθεια είναι ότι πολλοί από τους κορυφαίους επαγγελματίες αθλητές έχουν συνάψει συμβόλαια με εταιρείες συμπληρωμάτων διατροφής με στόχο την προώθηση των προϊόντων τους. Αν κοιτάξει κανείς τις εικόνες "Πριν", πολλοί από αυτούς είναι απλά σε περίοδο όγκου. Ακόμη και ο τρόπος που ποζάρουν είναι παραπλανητικός.  Κατεβάζουν τους ώμους, πετάνε έξω την κοιλιά και παίρνουν περίλυπο ύφος. Όσον αφορά στη λεγόμενη «καταπληκτική μεταμόρφωση» στις εικόνες "Μετά", πρόκειται για την εικόνα του αθλητή την περίοδο της αγωνιστικής του προετοιμασίας. Το σώμα του είναι γραμμωμένο και στεγνό και φυσικά είναι πολύ ωραίο. Κατά τη διάρκεια της εξωαγωνιστικής περιόδου είναι συνηθισμένο οι αθλητές να βάζουν αρκετά κιλά λίπους και νερού. Θα πρέπει να γνωρίζετε ότι οι κορυφαίοι επαγγελματίες είναι «ειδικοί» στη γρήγορη απώλεια και συχνά έχουν πρόσβαση σε φάρμακα όπως τα διεγερτικά του θυρεοειδούς, που τους επιτρέπουν να διατηρήσουν τη μυϊκή μάζα τους, ενώ μειώνεται το σωματικό λίπος. Οι λιποδιαλύτες υπάρχουν στο πρόγραμμά τους, αλλά δεν παίζουν κύριο ρόλο. Το ερώτημα είναι «Μπορείτε εσείς να πετύχετε παρόμοια αποτελέσματα;» Η απάντηση είναι ΝΑΙ, απλά η διαδικασία είναι πιο δύσκολη.

Νιτρικά

Το οξείδιο του αζώτου (ή νιτρικό οξείδιο, nitric oxide, ΝΟ) είναι ένα πολύ σημαντικό μόριο, που δρα σε πολλούς ιστούς για να ρυθμίσει ένα ευρύ φάσμα φυσιολογικών και κυτταρικών διαδικασιών. Ο ρόλος του ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά από επιστημονικές ομάδες, που προσπαθούσαν να προσδιορίσουν τον παράγοντα που είναι υπεύθυνος για τη  χαλάρωση των αγγείων και τη ρύθμιση του αγγειακού τόνου.  Αυτός ο παράγοντας ονομάστηκε ενδοθηλιακός χαλαρωτικός παράγων (EDRF) και αρχικά υποτίθετο ότι είναι μια πρωτεΐνη, όπως τα περισσότερα σηματοδοτικά μόρια. Η ανακάλυψη ότι  ο EDRF ήταν το οξείδιο του αζώτου, -ένα ιδιαίτερα αντιδραστικό αέριο- έχει οδηγήσει σε μια έκρηξη του ενδιαφέροντος στον τομέα αυτό, που είχε ως αποτέλεσμα τη δημοσίευση πάνω από 60.000 εργασιών κατά τα τελευταία δέκα χρόνια.  Το οξείδιο του αζώτου έχει πλέον αποδειχθεί ότι παίζει σημαίνοντα ρόλο σε μια ποικιλία βιολογικών διεργασιών, συμπεριλαμβανομένων της νευροδιαβίβασης, του ανοσοποιητικού συστήματος, του θανάτου των κυττάρων και της κινητικότητας των κυττάρων.

Τα συμπληρώματα που προωθούν τη δημιουργία του οξειδίου του αζώτου (nitric oxide boosters) έχουν γίνει πλέον πολύ δημοφιλή στο χώρο του bodybuilding. Το οξείδιο του αζώτου είναι το σηματοδοτικό μόριο, που είναι υπεύθυνο για τη ροή του αίματος, την παροχή οξυγόνου, την πρόσληψη της γλυκόζης, την ταχύτητα, τη δύναμη και την ανάπτυξη των μυών.  Η λήψη συμπληρωμάτων νιτρικού οξειδίου έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει τη ροή του αίματος προς τους μύες. Αυτό είναι πολύ καλό για τους bodybuilders, οι οποίοι χρειάζονται τη μέγιστη ποσότητα θρεπτικών συστατικών που πρέπει να δοθούν στους μύες, όταν αυτοί καταπονούνται. Πολλοί χρήστες νιτρικών αναφέρουν επίσης αυξημένη ροή αίματος κατά τη διάρκεια της προπόνησης.  Το οξείδιο του αζώτου επηρεάζει και το ενδοκρινικό σύστημα. Συγκεκριμένα επηρεάζει την έκκριση της εκκριτικής ορμόνης των γοναδοτροπινών, καθώς και την έκκριση της αδρεναλίνης από το μυελό των επινεφριδίων.

Το κύριο συστατικό των νιτρικών είναι το αμινοξύ αργινίνη. Η λήψη υπερβολικής ποσότητας αργινίνης μπορεί να οδηγήσει σε αίσθημα κούρασης ή αδυναμίας, διάρροια και ναυτία. Δεν υπάρχουν σαφείς οδηγίες δοσολογίας για την αργινίνη, οπότε θα πρέπει να ανακαλύψετε τα δικά σας όρια ανοχής.  Μπορείτε να πάρετε μια μικρή δόση για 1 εβδομάδα, αξιολογείστε τα αποτελέσματα και αναλόγως ρυθμίζετε τη δόση σας. Αυτή η μέθοδος θα ελαχιστοποιήσει τις παρενέργειες και θα σας βοηθήσει να βρείτε την καλύτερη δοσολογία για εσάς. Κάθε νιτρικό συμπλήρωμα περιέχει σαφείς οδηγίες σχετικά με τη δοσολογία του.

Τα νιτρικά συμπληρώματα χρησιμοποιούνται στο bodybuilding από το 1996. Είναι διαθέσιμα τόσο σε χάπια όσο και σε μορφή σκόνης. Το καθαρό οξείδιο του αζώτου διατίθεται σε μορφή χαπιού. Τα προεξασκητικά νιτρικά συμπληρώματα έχουν γίνει πλέον πολύ δημοφιλή. Αυτά τα προϊόντα περιέχουν συστατικά που προάγουν την παραγωγή οξειδίου του αζώτου όπως αργινίνη, ορνιθίνη, κιτρουλίνη καθώς και διεγερτικά, κρεατίνη, ταυρίνη και βιταμίνες.

Υποκατάστατα γεύματος

Τα υποκατάστατα γεύματος (meal replacement) είναι συμπληρώματα διατροφής που έχουν σχεδιαστεί για να αντικαταστήσουν ένα πλήρες γεύμα στο πλαίσιο ενός προγράμματος διατροφής. Δημοφιλή συνήθως σε προγράμματα απώλειας βάρους, τα υποκατάστατα γεύματος συχνά περιέχουν υψηλά επίπεδα των πρωτεϊνών σε συνδυασμό με υδατάνθρακες, βιταμίνες, μέταλλα και λίγα λιπαρά. Αποτελούν μια πολύ βολική λύση για τους bodybuilders που θέλουν να γλυτώσουν τη χρονοβόρα διαδικασία προετοιμασίας ενός γεύματος.

Η λογική πίσω από τα υποκατάστατα γεύματος συνίσταται στο ότι γνωρίζουμε ακριβώς πόσες θερμίδες περιέχει το υποκατάστατο γεύματος που λαμβάνουμε. Συχνά είναι δύσκολο να υπολογιστεί ο αριθμός των θερμίδων σε ένα στερεό γεύμα, γεγονός που καθιστά δύσκολο να εκτιμηθεί με ακρίβεια η ημερήσια πρόσληψη των θερμίδων. Τα υποκατάστατα γεύματος προσφέρουν ακριβείς ποσότητες θερμίδων και σας επιτρέπουν να καθορίζετε και να παρακολουθείτε καθημερινά τις θερμιδικές σας ανάγκες. Επιπλέον, τα προγράμματα διατροφής που είναι πλούσια σε πρωτεΐνες βελτιώνουν το αίσθημα κορεσμού και αυτό μπορεί να σας οδηγήσει στην κατανάλωση λιγότερων συνολικών θερμίδων κατά τη διάρκεια της ημέρας και στην απώλεια βάρους, αν αυτό επιθυμείτε.

Τα πλήρη υποκατάστατα γεύματος διατίθενται σε μορφή σκόνης που αναμειγνύεται με γάλα, νερό ή χυμό, αλλά και σε μορφή μπάρας. Η πρωτεΐνη σε αυτά τα προϊόντα προέρχεται συνήθως από ορό γάλακτος (whey), από γάλα ή σπανιότερα από σόγια. Ορισμένα υποκατάστατα γεύματος διατίθενται προαναμεμειγμένα και έτοιμα να καταναλωθούν. Ο συνδυασμός ενός υποκαταστάτου γεύματος με γάλα ή χυμό, είναι ιδανικός για περιόδους αυξημένης πρόσληψης θερμίδων.

Τα υποκατάστατα γεύματος είναι ιδιαίτερα δημοφιλή κυρίως σε όσους προσπαθούν να χάσουν βάρος ή να ελέγξουν πλήρως την κατανάλωση θερμίδων. Η υψηλή περιεκτικότητα αυτών των συμπληρωμάτων σε πρωτεΐνη προσθέτει σημαντικό όφελος. Μια πλούσια σε πρωτεΐνες διατροφή δεν αυξάνει μόνο το αίσθημα κορεσμού της πείνας, αλλά και σας βοηθά στη διατήρηση της άλιπης μάζας του σώματός σας, έτσι ώστε το βάρος που χάνετε να μην είναι μυϊκό.

Τα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά έχουν γενικά παρόμοια χαρακτηριστικά. Είναι σχεδιασμένα για να κρατήσουν τα επίπεδα ενέργειάς σας υψηλά και περιέχουν υδατάνθρακες, πρωτεΐνη, λίπος και ενίοτε βιταμίνες και μέταλλα. Η ποσότητα αυτών των θρεπτικών ουσιών διαφέρει από προϊόν σε προϊόν. Μερικά είναι υψηλά σε πρωτεΐνες και χαμηλά σε υδατάνθρακες, ενώ άλλα είναι σε απόλυτη ισορροπία.

Τα προϊόντα αντικατάστασης γεύματος είναι διαθέσιμα σε μια μεγάλη ποικιλία γεύσεων, η οποία εκτός των συνηθισμένων (σοκολάτα, βανίλια, φράουλα) περιλαμβάνει και εξωτικές γεύσεις όπως μπισκοτόκρεμα, βατόμουρο, καρύδα, καπουτσίνο κ.ά.

Πολυβιταμίνες (2/2)

Όταν σκεφτόμαστε τα συμπληρώματα διατροφής, οι πρώτες σκέψεις που περνούν από το μυαλό μας είναι πρωτεΐνη ορού γάλακτος, κρεατίνη, λιποδιαλύτες, νιτρικά, μπορεί και κάτι άλλο. Κατά τη γνώμη μου όμως το πιο σημαντικό συμπλήρωμα που πρέπει να έχετε στο «οπλοστάσιό» σας δεν είναι κανένα από τα παραπάνω. Μιλάμε για τις πολυβιταμίνες.

Το ανθρώπινο σώμα για να βγάλει εις πέρας την καθημερινή του δραστηριότητα, πρέπει να καταναλώσει ένα ευρύ και σύνθετο φάσμα θρεπτικών ουσιών. Σε περίπτωση έλλειψης μίας από τις απαραίτητες βιταμίνες ή τα μέταλλα, η απόδοση του σώματος μειώνεται δραστικά. Προφανώς αυτό δεν το θέλουμε. Για να βεβαιωθείτε ότι παίρνετε όλο το φάσμα των αναγκαίων θρεπτικών ουσιών, πρέπει να πάρετε μια υψηλής δραστικότητας πολυβιταμίνη οποιουδήποτε τύπου που μπορεί να διασφαλίσει την παρουσία των βασικών αυτών θρεπτικών συστατικών που απαιτούνται για χιλιάδες λειτουργίες του οργανισμού. Οι bodybuilders, οι αθλητές γενικά και οι άνθρωποι που ακολουθούν έναν δραστήριο τρόπο ζωής, χρειάζονται ακόμη περισσότερα θρεπτικά συστατικά από ό,τι ένα μη ενεργό άτομο.

Οι εταιρίες συνήθως δε διαφημίζουν τις πολυβιταμίνες τους ισχυριζόμενες ότι αυτές θα σας βοηθήσουν να βελτιώσετε τη σύνθεση του σώματός σας. Επομένως πολλοί bodybuilders δε σκέφτονται να αναζητήσουν μια πολυβιταμίνη, ώστε να την προσθέσουν στα συμπληρώματά τους. Ποτέ δε θα χτίζατε ένα σπίτι χωρίς θεμέλια. Για αυτό το λόγο προτείνω, όταν θα φτιάξετε ένα πρόγραμμα συμπλήρωσης της διατροφής σας, να συμπεριλάβετε οπωσδήποτε μια πολυβιταμίνη ως το θεμέλιο του προγράμματός σας. Χωρίς την πολυβιταμίνη τα άλλα συμπληρώματα που παίρνετε δεν θα είναι τόσο αποτελεσματικά. Η πολυβιταμίνη δεν είναι μόνο το θεμέλιο ενός σωστού προγράμματος συμπληρωμάτων διατροφής. Θα πρέπει να είναι το πρώτο πράγμα που κάνετε, όταν ξυπνάτε το πρωί. Πάρτε μια πολυβιταμίνη μαζί με το πρωινό σας και είστε έτοιμοι να προχωρήσετε σε ό, τι έχετε να κάνετε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αν γυμνάζεστε εντατικά, τότε θα βρείτε στην πολυβιταμίνη έναν καλό σύμμαχο στην προσπάθειά σας για ταχύτερη ανάκαμψη μόλις τελειώσετε την προπόνησή σας.

Τα πολυβιταμινούχα/πολυμεταλλικά προϊόντα έχουν μικρές διαφορές μεταξύ τους, αλλά γενικά περιλαμβάνουν τις ίδιες βιταμίνες και μέταλλα. Αν και σε μια πολυβιταμίνη περιέχονται και βιταμίνες και μέταλλα, εντούτοις υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ αυτών των δύο.

Οι βιταμίνες είναι οργανικές ενώσεις και είναι πιο σύνθετες από τα μέταλλα. Όλες οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για την επιβίωση του οργανισμού μας. Οι βιταμίνες ελέγχουν τις χημικές αντιδράσεις που γίνονται μέσα στο σώμα μας ώστε αυτό να μετατρέψει τα τρόφιμα σε ενέργεια και ιστό. Κάποιες είναι υδροδιαλυτές (βιτ. C και το σύνολο των βιταμινών Β) και πρέπει να τις λαμβάνουμε καθημερινά, δεδομένου ότι δεν αποθηκεύονται στο σώμα, ενώ άλλες είναι λιποδιαλυτές (Α, D, E και Κ) και αποθηκεύονται στο σώμα. Οι βιταμίνες είναι ευαίσθητες στη θερμότητα, το φως και στους χημικούς παράγοντες και έτσι η επεξεργασία, προετοιμασία και η συντήρηση των τροφίμων πρέπει να είναι τέτοιες, ώστε να διατηρούνται οι βιταμίνες και να μη χαθεί η θρεπτική αξία του γεύματος. Στον παρακάτω πίνακα δίνονται οι βασικές λειτουργίες των βιταμινών.

Βιταμίνες	Βασικές λειτουργίες
A	όραση, υγιές δέρμα και βλεννογόνοι, ανάπτυξη οστών και δοντιών, υγεία του ανοσοποιητικού συστήματος
Β1,2,3,5,6,12	σημαντικές για την όραση και την υγεία του δέρματος, του νευρικού και του πεπτικού συστήματος
C	ανοσοποιητικό σύστημα και προστασία των κυττάρων
D	σύνθεση ορμονών, απορρόφηση και χρήση του ασβεστίου
E	ισχυρό αντιοξειδωτικό
K	υγεία οστών, δοντιών και αρθρώσεων

Τα μέταλλα είναι ανόργανα στοιχεία. Είναι πολύ πιο απλά στη χημική τους δομή από τις βιταμίνες. Είναι επίσης πολύ πιο σταθερά στην παρασκευή και συντήρηση των τροφίμων. Τα μέταλλα κατηγοριοποιούνται σε κυρίως μέταλλα (ασβέστιο, φώσφορο, κάλιο, νάτριο, χλώριο, μαγνήσιο και θείο) και σε ιχνοστοιχεία (σίδηρος, ιώδιο, ψευδάργυρος, χρώμιο, σελήνιο, φθόριο, μολυβδαίνιο, χαλκός και μαγγάνιο). Τα μεταλλικά στοιχεία τα χρειαζόμαστε σε δόσεις μεγαλύτερες από 100 mg την ημέρα. Τα ιχνοστοιχεία τα χρειαζόμαστε σε ελάχιστες ποσότητες (ίχνη). Στον παρακάτω πίνακα δίνονται οι βασικές λειτουργίες των μετάλλων κι των ιχνοστοιχείων.

Μέταλλα/ιχνοστ.	Βασικές λειτουργίες
Βόριο	Μεταβολισμός ασβεστίου, μαγνησίου, φωσφόρου
Ασβέστιο	Υγιή οστά
Χρώμιο	Ρύθμιση σακχάρου
Χαλκός	Συνδετικός ιστός
Ιωδίνη	Ρύθμιση ορμονών θυρεοειδούς
Σίδηρος	Μεταφορά οξυγόνου
Λουτεϊνη	Υγεία των ματιών
Λυκοπένιο	Προστασία της καρδιάς, ρύθμιση χοληστερίνης, υγεία του προστάτη
Μαγνήσιο	300 λειτουργίες μέσα στο σώμα
Μαγγάνιο	Παραγωγή ενέργειας, ενεργοποιεί πολλά ένζυμα
Μολυβδαίνιο	Υγεία ήπατος και νεφρών
Νικέλιο	Υγιή μαλλιά και οστά
Κάλιο	Ρύθμιση πίεσης κ’ καρδιακού παλμού, λειτουργία εγκεφάλου
Σελήνιο	Ορμόνες θυρεοειδούς
Βανάδιο	Ρύθμιση σακχάρου

Ψευδάργυρος

Ρύθμιση ορμονών, ανοσοποιητικό σύστημα

Οι άντρες και οι γυναίκες χρειάζονται διαφορετικές θρεπτικές ουσίες για το σώμα τους. Ως εκ τούτου, οι πολυβιταμίνες που απευθύνονται σε άνδρες έχουν διαφορές από αυτές που απευθύνονται σε γυναίκες. Οι πολυβιταμίνες για άνδρες είναι πιθανό ότι να περιέχουν συν τοις άλλοις saw palmetto που υποστηρίζει την υγεία του προστάτη. Επίσης, ορισμένοι τύποι πολυβιταμινών περιέχουν συστατικά, τα οποία θεωρείται ότι υποστηρίζουν την παραγωγή τεστοστερόνης.

Οι πολυβιταμίνες για γυναίκες εστιάζουν περισσότερο στην υγεία του δέρματος, των νυχιών και των μαλλιών. Υπάρχουν επίσης, προϊόντα για τις γυναίκες που περιμένουν παιδί.

Τα πολυβιταμινούχα σκευάσματα είναι πολύ ευεργετικά για τα παιδιά. Τα παιδιά που παίρνουν βιταμίνες φαίνεται να έχουν καλύτερη συγκέντρωση στο σχολείο και να αρρωσταίνουν λιγότερο.

Υπάρχουν επίσης πολυβιταμίνες για εφήβους, δεδομένου ότι οι έφηβοι χρειάζονται βιταμίνες και μέταλλα καθώς το σώμα τους αναπτύσσεται και προχωρούν προς την ενηλικίωση.